Een pasgeboren puppy tot 10 dagen oud wordt een neonaat genoemd. We gaan uit van een gezond nest van vijf puppy’s die allemaal in perfecte conditie zijn en zonder complicaties zijn geboren. In deze fase is de puppy uiterst kwetsbaar, omdat belangrijke lichaamsfuncties nog niet volledig ontwikkeld zijn. De puppy is volledig afhankelijk van de moeder voor warmte, voeding en stimulatie van urineren en ontlasten. De belangrijkste doodsoorzaken bij pasgeboren puppy’s zijn zuurstoftekort, onderkoeling en trauma.
Normale zorg door de moederhond: Na de geboorte verzorgt de moeder haar puppy’s normaal gesproken zelf. Ze:
- likt de vliezen van de snuit om de luchtweg vrij te maken
- likt de puppy’s droog om warmte vast te houden
- bijt de navelstreng door
- stimuleert de puppy’s om te drinken
Hulp direct na de geboorte: Als de moederhond bovenstaande taken niet kan uitvoeren, is directe hulp noodzakelijk.
1. Vliezen verwijderen: Verwijder de vliezen handmatig, met extra aandacht voor **neus en mond** om de luchtweg vrij te maken.
2. Navelstreng afklemmen en doorknippen: als de moeder de navelstreng niet (goed) doorbijt:
- Plaats een steriele klem op de navelstreng, 3–4 cm van de buik
- Knip de navelstreng door achter de klem, aan de kant van de placenta
- Laat de klem minimaal 10 minuten zitten
Is de stomp nog bloedend na verwijderen van de klem? ➡️ Dan is een hechting nodig.
Controle op afwijkingen bij de pasgeboren pup: Elke pup moet direct na de geboorte worden gecontroleerd op:
- hazenlip
- gespleten gehemelte
- navelbreuk
- open buik
- afwijkende ledematen
- afwijkende borstkas
- aanwezigheid van een anus
Bijvoeden van de pasgeboren pup: Als een pup niet goed of helemaal niet drinkt, is bijvoeden noodzakelijk.
Voorkeur: ➡️ Kunstmelk voor puppy’s (geen koemelk of geitenmelk)
- Elke melkvervanger heeft een eigen energiedichtheid.
- Belangrijk om te begrijpen: elke pup heeft een individueel groeipatroon.
- Standaard voedingsschema’s zijn daarom onvoldoende.
Voor een correcte berekening heb je nodig:
1. Geboortegewicht van de pup
2. Verwachte groei per dag (in grammen)
3. Energiebehoefte per gram groei (16 kJ per gram)
4. Energiedichtheid van de melk (per ml, op te vragen bij fabrikant)
Normale groei
- Een gezonde pup groeit ongeveer 10% per dag - Gewicht moet elke 10 dagen verdubbelen - Na elke 100 gram groei moet de melkhoeveelheid opnieuw worden berekend
Maagcapaciteit
- Maximaal 5–10% van het lichaamsgewicht
- Veiligheidshalve wordt 7% aangehouden
Voorbeeld: Een pup van 200 g mag maximaal 20 ml per voeding krijgen.
Voedingsfrequentie
- Eerste week 8–9 voedingen per dag (elke 2–3 uur)
- Nacht: elke 4 uur
- Melk altijd op lichaamstemperatuur geven
Gezonde puppy: Een gezonde pup die op de juiste temperatuur wordt gehouden:
- is actief
- vindt zelfstandig de tepel
- heeft een sterke zuigreflex
Heeft een pup moeite met aanhappen? ➡️ Plaats voorzichtig de tepel in het bekje.
Controle elke 2–3 uur
- Drinkt de pup voldoende?
- Accepteert de moeder de pup nog?
Temperatuurregulatie: Puppy’s kunnen hun temperatuur nog niet zelf regelen. Ze hebben:
- weinig onderhuids vet
- slechte isolatie
- sterk wisselende omgevingstemperaturen na de geboorte
Daarom is warmtebeheer essentieel.
Groei en gezondheid monitoren
- Eerste week: wegen elke 12 uur
- Week 2–3: wegen elke 24 uur
Let op signalen zoals:
- sloomheid
- vieze ogen
- niezen, hoesten
- bloed in urine of ontlasting
- niet drinken
- geen groei
Stimulatie van ontlasting: Na elke voeding:
- masseer de anus en urineopening met een vochtig watje
- de pup zal snel urineren en ontlasten
Rekenvoorbeeld: Een pup weegt bij geboorte 500 gram. Het gewicht moet in 10 dagen verdubbelen → 500 g groei in 10 dagen → 50 g per dag.
Energiebehoefte
- 1 g groei = 16 kJ
- 50 g groei = **800 kJ per dag
Melkhoeveelheid: Als 1 ml melkvervanger 6,1 kJ bevat:
- 800 / 6,1 = 131 ml melk per dag
- Verdeeld over 8 voedingen → 16,4 ml per voeding
Dit past binnen de maagcapaciteit: Een pup van 500 g kan maximaal 35 ml per voeding aan.
